Aansprakelijkheid uitsluiten als ondernemer: ontwijken van hoge schadeclaims?

Niemand zit te wachten op schadeclaims. Ondernemers al helemaal niet. Vaak wordt dan ook de vraag gesteld hoe men dit kan voorkomen. Het antwoord op die vraag moet worden gevonden in de zogeheten exoneratieclausule. Door dit beding op te nemen in een contract of algemene voorwaarden, kan je aansprakelijkheid beperken en soms zelfs geheel uitsluiten. Hoe dit precies werkt, wordt in deze blogpost besproken.

Exoneratieclausule

Zoals hierboven vermeld is een exoneratieclausule een beding in een contract of algemene voorwaarden waarmee aansprakelijkheid beperkt of uitgesloten kan worden. Men voorkomt hiermee (voor een gedeelte) schadeplichtig te zijn.

Waaraan moet een exoneratieclausule voldoen?

Een exoneratieclausule is aan allerlei regels gebonden. Allereerst moet de andere partij bekend zijn met het beding. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat de andere partij gebonden is aan het beding zonder dat zij daarvan op de hoogte was of kon zijn. Is een exoneratiebeding opgenomen in de algemene voorwaarden, dan moeten deze dus door de andere partij zijn aanvaard.

Wat betreft de inhoud van het beding: de beperking of uitsluiting van aansprakelijkheid mag niet in strijd zijn met de wet, openbare orde of goede zeden. Dit houdt kortgezegd in dat het beding nietig is wanneer het in strijd is met de wet of wanneer het doel ervan niet acceptabel is volgens de geldende normen en waarden. Daarbij mag schade door opzet of bewuste roekeloosheid nooit worden uitgesloten. Iemand is namelijk altijd aansprakelijk voor toegebrachte schade onder deze omstandigheden.

Contractspartijen

Men dient tevens rekening te houden met wie de contractspartij is. Je moet extra opletten als je contracten sluit met consumenten. Regels op het gebied van een exoneratiebeding zijn bij een consumentenovereenkomst namelijk strenger dan bij een overeenkomst gesloten met een onderneming. Consumenten worden gezien als de ‘zwakkere partij’.

Consumenten kunnen tevens een beroep doen op de zogeheten zwarte en grijze lijst in het Burgerlijk Wetboek. Op de zwarte lijst staan bedingen die ‘onredelijk bezwarend’ zijn en dus niet mogen worden opgenomen. Op de grijze lijst staan bedingen die vermoedelijk onredelijk bezwarend zijn. Indien hier een beroep op gedaan wordt, dient de ondernemer tegenbewijs te leveren om aan te tonen dat het beding niet onredelijk bezwarend is voor de consument. Dit is erg lastig.

Zakelijke contracten

In zakelijke contracten, tussen ondernemers, is het mogelijk om aansprakelijkheid volledig uit te sluiten. Partijen hebben veel vrijheid in het maken van afspraken, mits zij beide hiermee akkoord gaan natuurlijk.

Formuleren van exoneratieclausule

Het is van groot belang dat het beding zo concreet mogelijk wordt geformuleerd. De rechter toetst namelijk of het beperken/uitsluiten van aansprakelijkheid redelijk is. Als dat niet zo is, wordt het beding nietig verklaard. Een voorbeeld hiervan is het volgende beding: ‘de aansprakelijkheid is te alle tijde beperkt tot het factuurbedrag’. Dit beding werd door de rechter nietig verklaard, omdat ‘te alle tijde’ ook ziet op het geval van opzet dan wel bewuste roekeloosheid. Dit had volledige aansprakelijkheid als gevolg.

Conclusie

Het uitsluiten van aansprakelijkheid als ondernemer is van groot belang, omdat niemand zit te wachten op hoge schadeclaims. De formulering van een exoneratieclausule is van nog groter belang, omdat indien de grenzen van redelijkheid worden opgezocht, dit nietigheid als gevolg kan hebben. Het beding kan dan niet meer als vangnet worden gebruikt, met alle juridische en financiële gevolgen van dien.

Wil je graag een exoneratieclausule opstellen? Weet je niet in welk contract dit geplaatst dient te worden? Word je aansprakelijk gesteld? Neem dan contact met ons op en wij helpen je graag verder!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *