Dwaling als reddende engel

Het leerstuk van dwaling is niet altijd even overzichtelijk, maar biedt wel meerdere perspectieven om een achteraf bezien onverstandige of nadelige overeenkomst onderuit te halen. Ben je benieuwd hoe het leerstuk dient te worden toegepast in de praktijk? Lees dan verder!

Wat is het?

Dwaling vinden we terug in artikel 6:228 van het Burgerlijk Wetboek. Hierin staat o.a.:

1. “Een overeenkomst die is tot stand gekomen onder invloed van dwaling en bij een juiste voorstelling van zaken niet zou zijn gesloten, is vernietigbaar:

a)    Indien de dwaling te wijten is aan een inlichting van de wederpartij, tenzij deze mocht aannemen dat de overeenkomst ook zonder deze inlichting zou worden gesloten;

b)    Indien de wederpartij in verband met hetgeen zij omtrent de dwaling wist of behoorde te weten, de dwalende had behoren in te lichten;

c)    Indien de wederpartij bij het sluiten van de overeenkomst van dezelfde onjuiste veronderstelling als de dwalende is uitgegaan, tenzij zij ook bij een juiste voorstelling van zaken niet had behoeven te begrijpen dat de dwalende daardoor van het sluiten van de overeenkomst zou worden afgehouden.”

Velen zullen denken: Oké, en nu in het Nederlands? In principe zijn de eerste twee gronden (a en b) logisch. Wanneer de tegenpartij een onjuiste mededeling doet (a) of zwijgt waar hij had moeten spreken (b), dan kan de overeenkomst worden vernietigd. Hierbij geldt dat een beroep op dwaling niet slaagt indien de tegenpartij had mogen aannemen dat de overeenkomst ook zonder deze inlichting zou worden gesloten. Van belang is dus dat er sprake is van een soort cruciaal belang dat is uitgesproken. Wanneer er sprake is van wederzijdse dwaling (c), dan is er iets aan de hand dat beide partijen niet wisten. In dit geval dient er ook nog aan een bijkomende voorwaarde worden voldaan, namelijk dat de verkoper bij een onjuiste voorstelling van zaken niet hoefde te begrijpen dat de koper de overeenkomst niet zou zijn aangegaan.

Simpel voorbeeld:

Je bent op zoek naar een fiets met zes versnellingen en dit geef je aan bij de fietsenwinkel. De verkoper geeft aan een fiets te hebben die voldoet aan jouw wensen. Bij levering blijkt de fiets echter vijf versnellingen te hebben. De koopovereenkomst is vernietigbaar op grond van art. 6:228 lid 1 sub a BW. De dwaling is te wijten aan de inlichting van de verkoper, namelijk dat de fiets zes versnellingen zou hebben.

Overeenkomst wijzigen

Door de rechter kan vernietiging van de overeenkomst worden uitgesproken, maar ook kan de overeenkomst worden gewijzigd ter opheffing van dit nadeel (art. 6:230 lid 2 BW).

De koper is natuurlijk teleurgesteld in zijn fiets. Hij krijgt dan de mogelijkheid om uit te leggen dat hij heeft gedwaald waarbij hij dan in plaats van een vordering tot volledige vernietiging van de overeenkomst ook de mogelijkheid heeft om te vragen dat de overeenkomst wordt gewijzigd. Een voorbeeld: Hij wil de fiets wel houden, maar vindt bij nader inzien dat de oorspronkelijke koopprijs van € 500,- moet worden teruggebracht naar € 400,-. Het gevolg is dan dat de koopovereenkomst blijft bestaan, maar de koopsom wordt bijgesteld.

Het voordeel van dwaling tegenover wanprestatie

Het voordeel van wijziging van de overeenkomst is dat vaak in overeenkomsten ontbinding of vervangende schadevergoeding wegens wanprestatie wordt uitgesloten. Het is dan helemaal niet mogelijk om op de zaak terug te komen en schadevergoeding te verlangen voor een bepaalde tekortkoming. Echter wordt in een overeenkomst zelden vastgelegd dat procederen op grond van dwaling is uitgesloten. Hierdoor heeft de verkoper tóch nog een mogelijkheid om zijn recht te halen. Een extra reddingsboei dus!

De juridische kaders van het verbintenissen- en contractrecht kennen geen geheimen voor ons. Creatief denken en de juiste weg kiezen hierin is van groot belang. Heb je een geschil over de juiste uitvoering van een overeenkomst? Neem dan contact met ons op!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *